Sporen van voorlaatste ijstijd bij Veenklooster aangetroffen.
Tijdens de aanleg van de nieuwe rondweg bij Veenklooster zijn aan weerszijden sloten gegraven, waarvan het talud gelegenheid biedt het bodemprofiel nader te onderzoeken.Aanleiding daartoe is ondermeer de relatief hoge ligging en de grote hoeveelheid, in de late krijtperiode gevormd vuursteen, wat in de omgeving wordt aangetroffen.
In de doorsnede van de bodem zijn verschillende lagen te onderscheiden, waaronder een vrij dunne laag , bestaande uit grind en kleine stukken vuursteen.
Omreden de ijskappen van laatste ijstijd, ca. 20.000 jaar geleden, niet verder kwamen dan Noord Duitsland en Denemarken, is het aannemelijk dat de aangetroffen grindlaag is gevormd tijdens de voorlaatste ijstijd, ca. 130.000 jaar geleden.
De ijskappen van toen bedekten o.m. grote delen van noord Europa, waaronder het noordelijke deel van Nederland.
De vanuit Scandinavië oprukkende gletsjers namen o.m. grote hoeveelheden keien, grind en vuursteen mee.
Onder de ijskappen werd met name in Noord Nederland keileem afgezet, een mengsel van klei, zand en stenen, dit is ook bij Veenklooster nog steeds aanwezig.
De bij Veenklooster aangetroffen grindlaag is een na de voorlaatste ijstijd verweerde laag keileem, wat keizand wordt genoemd.
Tijdens de laatste ijstijd, ca. 21.000 tot 18.000 jaar geleden, was het klimaat in onze huidige woonomgeving dermate koud dat er zelfs geen bomengroei mogelijk was.
Noord Europa bestond voor het grootste deel uit onherbergzame poolwoestijn.
Op deze ongekend grote vlakten had de ijzige harde wind grote zandverstuivingen en afzettingen, dekzand genoemd, tot gevolg.
De ongeveer 1 meter dikke zandlaag boven het aangetroffen grind is een overblijfsel uit die zeer koude periode.
Aan de noordkant van de nieuwe weg is op een tweetal plaatsen een overblijfsel van een vroege verkaveling te zien welke dateert van begin middeleeuwen.
Vermoedelijk betreffen het afwateringssloten om afgraving van veen mogelijk te maken. ( Zie laatste foto )
Meer informatie is te vinden in het ijstijdenmuseum te Buitenpost en de oudheidkamer te Kollum, waar momenteel een expositie over bodemvondsten te zien is.
De rijke historie van onze woonomgeving ligt letterlijk aan onze voeten.
Tekst Sj. vd Ploeg
Foto’s Sj. & René vd Ploeg.
